Διαταραχές Λόγου & Ομιλίας

Οριζοντασ

παιδί · έφηβος · οικογένεια

Επικοινωνία

Φωνολογικές & Αρθρωτικές Διαταραχές

Φωνολογικές και Αρθρωτικές διαταραχές ονομάζουμε εκείνες τις διαταραχές ομιλίας κατά τις οποίες υπάρχουν δυσκολίες στην ορθή παραγωγή μιας ομάδας ήχων οι οποίοι δεν έχουν κατακτηθεί ακόμα, αναλογικά της ηλικίας του παιδιού.

Ως εκ τούτου οι ήχοι μπορεί να απαλείφονται, να αντικαθίστανται ή να παραμορφώνονται.

Έτσι, το παιδί χρησιμοποιεί ένα φωνολογικό σύστημα που αντιστοιχεί σε μικρότερης χρονολογικής ηλικίας, για παράδειγμα απλοποιεί συμπλέγματα ήχων (σπίτι:πίτι), αντικαθιστά ήχους (σ-θ, δ-β, ρ-λ) ή αντιμεταθέτει συλλαβές μέσα σε λέξεις (κοτόπουλο-κολότουπο)

Στις φωνολογικές διαταραχές δεν συνυπάρχουν ανατομικά ή νευρολογικά προβλήματα, αλλά παρουσιάζεται πρόβλημα στην αντίληψη και επεξεργασία του φωνολογικού συστήματος, δηλαδή ενώ το παιδί μπορεί να παράγει έναν ήχο, δυσκολεύεται στο να τον διαχωρίσει από κάποιον άλλον παραπλήσιο ήχο (πχ: φ-β) .

Η ανωριμότητα του φωνολογικού συστήματος της γλώσσας οφείλεται συνήθως σε διαταραχές της ακουστικής αντίληψης και διάκρισης, δυσκολίες στην οργάνωση του χρόνου και της αλληλουχίας, ενώ μπορούν να συνυπάρχουν φτωχά  περιβαλλοντολογικά ερεθίσματα ή συναισθηματική ωριμότητα.

Στις αρθρωτικές διαταραχές, το παιδί, από πολύ μικρή ηλικία αδυνατεί να εκφέρει κάποιους ήχους της γλώσσας του, ενώ μπορεί να συνυπάρχουν προβλήματα ανατομικά, όπως σχιστίες, ορθοδοντικές ανωμαλίες ή νευρολογικά, οπότε αναφερόμαστε σε δυσαρθρία. Οι αρθρωτικές διαταραχές είναι γενικότερα πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες από τις φωνολογικές, λόγω των αιτιών που τις προκαλούν.

Γενικότερα, τόσο οι φωνολογικές όσο και οι αρθρωτικές διαταραχές εμφανίζονται συχνότερα στα αγόρια, δεν συνεπάγονται χαμηλή νοημοσύνη ούτε μετέπειτα μαθησιακές δυσκολίες στο σχολείο. Όμως, ενδέχεται , εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα να δημιουργήσουν δυσκολίες στην γραφοφωνολογική ενημερότητα και κατά συνέπεια δυσκολίες στη μάθηση κατά την ένταξη του παιδιού στο εκπαιδευτικό πλαίσιο.

Οριζοντασ

παιδί · έφηβος · οικογένεια

Καθυστέρηση Λόγου / Ομιλίας

Καθυστέρηση λόγου σημαίνει ότι οι λέξεις ή οι προτάσεις δεν γίνονται κατανοητές ή δεν χρησιμοποιούνται ανάλογα με την αντίστοιχη ηλικία του παιδιού. Αντίστοιχα, καθυστέρηση ομιλίας σημαίνει ότι μερικοί φθόγγοι δεν παράγονται σωστά στην ανάλογη ηλικία.

Ένα παιδί μαθαίνει να παράγει τους πιο εύκολους φθόγγους πρώτα και τους δυσκολότερους αργότερα, φθάνοντας έως την έναρξη του σχολείου, όπου θα πρέπει να παράγει όλους τους φθόγγους της γλώσσας μας. Ταυτόχρονα, θα πρέπει σταδιακά και αναλόγως της ηλικίας του, να παράγει λέξεις και στη συνέχεια προτάσεις, να κατανοεί τις εντολές, να έχει ορθή σύνταξη και αργότερα να εκφράζεται και να είναι κατανοητός ο λόγος του.

Η σωστή ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας ενός παιδιού, χαρακτηρίζεται από κάποια βασικά αναπτυξιακά ορόσημα , που το παιδί θα πρέπει να κατακτήσει ανάλογα με την ηλικία του.

Για παράδειγμα, όταν το παιδί μας είναι :

  • ενός έτους και δεν επαναλαμβάνει συλλαβές (τα-τα, μα-μα, ντα-ντα), έστω και χωρίς νόημα.
  • 18 μηνών και δεν λέει καμία λέξη με νόημα.
  • 2,5 χρονών και λέει λιγότερες από 8 -10 λέξεις,
  • 2,5 χρονών και δεν φτιάχνει απλές προτάσεις δύο λέξεων (« μαμα νανι »).
  • 3 χρονών και δεν σχηματίζει απλές προτάσεις.
  • 3,5 χρονών και δεν το καταλαβαίνουν όταν μιλάει.
  • 4 χρονών και δυσκολεύεται να προφέρει όλα τα σύμφωνα.

θα πρέπει να συμβουλευτείτε (εκτός από τον Παιδίατρό σας , που θα ελέγξει τη γενικότερη ανάπτυξη του παιδιού) έναν Λογοθεραπευτή , προκειμένου να αξιολογήσει την εξέλιξη του λόγου και της ομιλίας του παιδιού.

Παράλληλα, θα πρέπει να εκτιμηθεί το επίπεδο της ακουστικής οξύτητας του παιδιού, καθώς πολλές φορές οι συχνές ωτίτιδες, οι αλλεργίες ή τα σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, μπορούν να οδηγήσουν σε ελαφρά ακουστική απώλεια. Η ιατρική εξέταση και ο ακουολογικός έλεγχος, είναι απαραίτητα πριν την εφαρμογή του κατάλληλου λογοθεραπευτικού προγράμματος αποκατάστασης.

Η αναγνώριση της ΔΕΠΥ γίνεται συχνότερα μεταξύ 3 και 7 ετών, συνήθως με την είσοδο στο σχολείο, όταν αυξάνονται οι απαιτήσεις συγκέντρωσης, οργάνωσης και συμμόρφωσης σε κανόνες.

Οριζοντασ

παιδί · έφηβος · οικογένεια

Αναπτυξιακή Διαταραχή Λόγου (Developmental Language Disorder – DLD)

Η Αναπτυξιακή Διαταραχή Λόγου αφορά επίμονες δυσκολίες στην κατανόηση και/ή την έκφραση του προφορικού λόγου, χωρίς να συνυπάρχει νοητική αναπηρία, αισθητηριακή βλάβη ή νευρολογική πάθηση.

Μπορεί να επηρεάζει:

Tο λεξιλόγιο

Tη γραμματική και τη σύνταξη

Tην αφήγηση

Tην κατανόηση σύνθετων εντολών

Η διαταραχή συχνά γίνεται πιο εμφανής με την είσοδο στο σχολείο και ενδέχεται να συνυπάρχει με μαθησιακές δυσκολίες ή ΔΕΠΥ. Η λογοθεραπευτική παρέμβαση, προσαρμοσμένη στο αναπτυξιακό προφίλ του παιδιού, είναι βασική για τη βελτίωση της επικοινωνίας.

Οριζοντασ

παιδί · έφηβος · οικογένεια

Λεκτικές και στοματικές δυσπραξίες

Η Λεκτική Δυσπραξία στα παιδιά είναι μια εξελικτική διαταραχή στο λόγο και την ομιλία που έχει ως αποτέλεσμα το παιδί να μη μπορεί να ακολουθήσει την απαιτούμενη φωνοτακτική δομή, δηλαδή να τοποθετήσει σωστά (στη σειρά τους), τους ήχους και τις συλλαβές, καθώς και να μην αρθρώνει καλά τους φθόγγους.

Κατά συνέπεια, το παιδί μπορεί να καθυστερήσει να μιλήσει , να χρησιμοποιεί περιορισμένο και πολύ απλουστευμένο λεξιλόγιο και η ομιλία του  να είναι ακατάληπτη.

Συνήθως παραλείπει ή αντιστρέφει συλλαβές (λεμόνι-«μομόνι»), δυσκολεύεται πάρα πολύ σε λέξεις πάνω από 3 συλλαβές (παναθηναικός-«παθακανικός») ή σε λέξεις που έχουν συμφωνικά συμπλέγματα ή ακολουθίες φωνηέντων (αερόστατο- «ερότοτο»).

Ένα άλλο είδος δυσπραξίας είναι η στοματική δυσπραξία, η οποία σχεδόν πάντα συνοδεύεται και από λεκτική δυσπραξία. Σε αυτή την περίπτωση, ενώ το παιδί μπορεί φυσιολογικά να εκτελέσει τις κινήσεις της μάσησης και της κατάποσης, δεν μπορεί να πραγματοποιήσει τις αντίστοιχες κινήσεις του στόματος ή του λάρυγγα , μετά από εντολή. Για παράδειγμα, το παιδί αδυνατεί, παρά τις προσπάθειες που κάνει, να βγάλει έξω τη γλώσσα του, να την μετακινήσει μέσα στο στόμα, να φουσκώσει τα μάγουλά του, κτλ., μετά από δική μας υπόδειξη.

Η δυσπραξία, λεκτική ή και στοματική, αποτελεί μια διαταραχή που χρειάζεται πολύ χρόνο και δουλειά για να βελτιωθεί, γι’ αυτό είναι πολύ σημαντική η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση ένταξη του παιδιού σε πρόγραμμα λογοθεραπείας.

Οριζοντασ

παιδί · έφηβος · οικογένεια

Δυσφαγίες

Οι δυσφαγίες είναι διαταραχές μάσησης ή/και κατάποσης, οι οποίες εμφανίζονται σε διάφορα στάδια της διαδικασίας σίτισης:

  • στοματικό στάδιο: δυσκολίες κατά το θηλασμό, δυσκολίες στη μάσηση και στην προώθηση της τροφής ή των υγρών στον φάρυγγα.
  • φαρυγγικό στάδιο: δυσκολίες στην έναρξη της κατάποσης, κλείσιμο των αεραγωγών ώστε να μην εισέλθει τροφή ή υγρό στον αεραγωγό (εισρόφηση)
  • οισοφαγικό στάδιο: δυσκολίες στην χαλάρωση και σύσφιξη των ανοιγμάτων στο φάρυγγα προκειμένου να προωθηθεί η τροφή στον οισοφάγο.

Στα παιδιά, ειδικά σε μικρές ηλικίες, το πρόβλημα εμφανίζεται με εκνευρισμό κατά τη διαδικασία σίτισης, η οποία διαρκεί για πάνω από μισή ώρα, τέντωμα ή ακαμψία του κορμού όταν το ταΐζουμε, επιμονή στο να μη τρώει ορισμένες τροφές ( κυρίως διαφορετικής υφής ή σκληρότητας), μεγάλη έκκριση σάλιου, τάση για βήχα ή εμετό και δυσκολίες στο συντονισμό της αναπνοής κατά τη διάρκεια του γεύματος, ενώ πολλές φορές συνυπάρχουν βραχνή φωνή και συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Μακροπρόθεσμα, τα παιδιά εμφανίζουν χαμηλό βάρος και μειωμένη ανάπτυξη , αφυδάτωση και έλλειψη βιταμινών ή άλλων στοιχείων, αντιμετωπίζουν σοβαρό κίνδυνο για πνιγμό από εισρόφηση αλλά και κοινωνικά προβλήματα λόγω μη συμμετοχής τους σε κοινωνικές περιστάσεις με φαγητό.

Οι δυσφαγίες οφείλονται συνήθως σε νευρολογικές ή γαστρεντερικές διαταραχές, σε πρόωρο τοκετό με ελλιποβαρές βρέφος, σε σχιστίες, σε προβλήματα στους αεραγωγούς, σε καρδιοπάθειες ή τέλος σε  διαταραχές ανάπτυξης.

Τα θεραπευτικά προγράμματα αντιμετώπισης της παιδικής δυσφαγίας αντιμετωπίζονται από εξειδικευμένους λογοθεραπευτές και εργοθεραπευτές του κέντρου μας, σε συνεργασία με τους θεράποντες ιατρούς των παιδιών.

Οριζοντασ

παιδί · έφηβος · οικογένεια

Τραυλισμός

Ο τραυλισμός είναι διαταραχή στη ροή του λόγου η οποία  εμφανίζεται με ασυντόνιστες κινήσεις του μυικού συστήματος,  της αναπνοής, της φωνής  και της άρθρωσης και παρουσιάζεται σαν επανάληψη συλλαβών, φθόγγων ή/και λέξεων ή και επιμηκύνσεις φθόγγων στην αρχή ή στη μέση του λόγου.

Ο τραυλισμός εμφανίζεται στην πορεία της ανάπτυξης του λόγου στα παιδιά αλλά μπορεί να προκληθεί και σε ενήλικες μετά από εγκεφαλικές κακώσεις ή νευρολογικά προβλήματα.

Στην πρώτη περίπτωση, εμφανίζεται συνήθως στην νηπιακή ηλικία, μεταξύ τριών και πέντε ετών και στις περισσότερες περιπτώσεις πριν τα οκτώ χρόνια. Η συχνότητα εμφάνισής του είναι 5% στο γενικό πληθυσμό, ενώ είναι 4 φορές συχνότερος στα αγόρια.

Αν και δεν υπάρχει ακόμα σαφής εξήγηση των αιτίων που τον προκαλούν , σίγουρα μπορούμε να πούμε ότι είναι ένας συνδυασμός διαφόρων παραγόντων, όπως γενετικοί, περιβαλλοντικοί, οικογενειακοί ή ψυχολογικοί. 

Στο κέντρο μας, ο τραυλισμός αντιμετωπίζεται από εξειδικευμένους λογοθεραπευτές, με άμεσες ή έμμεσες τεχνικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις, σε στενή συνεργασία με τον ψυχολόγο και τον παιδοψυχίατρο. Ιδιαίτερα σημαντική, είναι η συμμετοχή και η βοήθεια όλης της οικογένειας του παιδιού στο πρόγραμμα.